همایش یادبود ایزوتسو در بیروت

علی معموری — Thu, 21 Apr 2011 07:38:11 +0000

سفارت ژاپن در بیروت، همایش یادبودی برای توشیهیکو ایزوتسو برگزار کرد که خوشبختانه فرصت شرکت در آن را یافتم. ایزوتسو به جهت تنوع کارهای مطالعاتی اش نمی توان در یک عنوان وصف کرد.
وی زبانشناس برجسته ای است که با بکارگیری شیوه وایسگربر در قرآن، مطالعات زبانشناختی مهمی در خصوص این کتاب مقدس ارائه کرد. دو کتاب «مفاهیم اخلاقی دینی در قرآن» و «خدا و انسان در قرآن» وی هر دو فارسی برگردان شده اند و برخی آثار شاگردانش مانند: «آفرینش و رستاخیز» ماکینو نیز به فارسی برگردان شده و سبک و روش وی در مطالعه زبانشناختی قرآن در ایران اثر نسبتا گسترده ای داشته و رساله های متعددی را پدید آورده است.
ایزوتسو در حوزه ادیان نیز تخصص ویژه و فعالیت های متعددی دارد و به ویژه در زمینه ادیان شرقی و به طور خاص شینتو که خود از اتباع آن است، مطالعاتی انجام داده است.
وی در حوزه فلسفه اسلامی نیز مطالعاتی دارد که کتاب «بنیاد حکمت سبزواری» وی به همت دکتر محقق به زبان فارسی برگردان و منتشر شده است.
ایزوتسو نخستین و مهمترین ترجمه قرآن به زباان ژاپنی را نیز ارائه کرده است.
در این همایش کوتاه به این ابعاد شخصیت علمی ایزوتسو پرداخته شد و خوشبختانه به فضل شاگردی ام نزد استاد گرانقدرم آقای دکتر پاکتچی، زمینه گفتگو و نقد و بررسی جدی ای در حاشیه همایش پدید آمد.

سِحر بیروت

علی معموری — Sat, 16 Apr 2011 08:02:07 +0000

با این که چندمین باری است که به این شهر پا می گذارم، اما شب گذشته نیز بسان بارهای قبل مسحور این شهر گشتم. بیروت با همه کوچکی‌اش همه خاورمیانه کهن و نو را در خود خلاصه کرده است و از این جهت است که هیچ وقت در آن احساس تکرار و ملال نمی‌کنی و دنیاهای کشف نشده بسیاری را در آن نهفته می‌بینی که هر بار تو را به کاوش بیشتر فرا می‌خواند.
دیشب بلافاصله پس از رسیدن به محل اقامتم، به ساحل مدیترانه رفتم که تو را به اعماق تاریخ کهن می‌برد: تمدن دریایی فینیقیان که الفبای کهن سومری را گسترش داده و به همه جهان آن روز انتقال دادند و شبکه بازرگانی گسترده خود را به سرتاسر مدیترانه از جنوب اروپا تا شمال آفریقا و جزایر دور مدیترانه تا کرانه‌های اطلس گسترش داده و پایه‌گذاران تمدن و فرهنگ مدیترانه‌ای به شمار می‌روند و پس از آنان یونانیان و آرامیان و نبطیان و عبرانیان و رومیان و سرانجام قبایل عرب یکی پس از دیگری بر عمق و غنای این تمدن تاریخی افزودند و همینک نیز می‌توانی آثار هر یک را در زبان و فرهنگ و ادبیات و معماری و حتی ر‍ژیم معروف غذایی مدیترانه‌ای مشاهده کنی.
در کنار ساحل هنگامی که به صخره روشه می‌رسی، خاطره همه شاعران و ادیبان دردمندی که این صخره را مزار خویش ساختند، ذهنت را مشوش ساخته و ژرف‌ترین پرسش‌های فلسفی درباره مرگ و زندگی به یکباره بر تو یورش می‌برند.
صبح امروز به ضاحیه رفتم و مانند همیشه، خیابان‌ها و کوچه‌هایش آن چنان برایم آشنا می‌نمود که گویا در ناصر خسرو یا کوچه مروی یا مناطق سنتی و مذهبی قم و مشهد قدم می‌زنم.
کتاب‌خانه‌های آباد خیابان حمراء و کوچه‌ها و خیابان‌های اطرافش تو را در تمام جهان عرب از مراکش تا عراق و خلیج به سیر در می‌آورد و جدیدترین اندیشه‌های ارائه شده در این سرزمین پهناور را به یکباره جلوی خود می‌بینی و با تحیر و تردید نمی‌دانی کدام را بخری و کدام را به سفر بعدی واگذاری و سرانجام مانند همیشه نقد را به نسیه ترجیح داده و تلمباری از کتاب‌ها را در هر بار بازدید خریداری می‌کنی و دغدغه انتقال و جریمه بار اضافی و … را فراموش می‌کنی.
منطقه سرسبز جونیه و کلیسای معروف آن بر بالای کوه و دو تندیس با شکوه مریم و عیسی، تمام میراث مسیحی شرق را با همه شکوهش به تو نمایش می‌دهد و زیبایی طبیعت را در کنار معنویت شرق مسیحی و زندگی مدرن یک جا خلاصه می‌شود.
سخن از بیروت پایانی ندارد؛ پس بگذار به مقطع پایانی قصیده «بیروت والحب والمطر» نزار قبانی بسنده کنم: قرری أنت إلى أین … فإن الحب فی بیروت مثل الله فی کل مکان.
دوره کارگاهی که این بار در آن تدریس می‌کنم، با تراکم زمانی کمتری برگزار می‌شود و فرصت بیشتری خواهم داشت تا از دستاوردهای این بار بیروت بنویسم.

علی معموری | Ali Mamouri

همایش یادبود ایزوتسو در بیروت

سِحر بیروت