مفاهیم تهی و پر طمطراق

امشب با دوستی درباره ترفندهای ذهن و مهارت‌های زبانی و شیوه تولید برخی مفاهیم گفتگو می‌کردم. در خلال بحث به برخی مفاهیم نا متعین و مشوش رسیدیم که چارچوب و مرز مشخصی نداشته و کاربردهای دقیقی نداشته و گاه حتی گوینده نیز نمی‌داند درباره چه چیزی سخن می‌گوید. یکی از نمونه‌های پر کاربرد این گونه …

بحران روش‌شناختی مطالعات اسلامی

هفته جاری همایشی بین‌المللی با عنوان «آموزش عالی در عراق» در اربیل کردستان عراق برگزار می‌شود. فردا صبح عازم اربیل هستم و مقاله‌ای با عنوان «تجدید الدراسات الاسلامیه: الرؤیة – المقاربة – المنهج» را در همایش ارایه خواهم داد که از این لینک قابل دریافت است. در این مقاله از بحران معرفت‌شناختی و روش‌شناختی مطالعات …

تاریخ‌نگاری در سده‌های نخست اسلامی و خلأ اطلاعات فرهنگی و مردم‌شناختی

نگارش و تدوین تاریخ از نخستین اهتمامات مسلمانان در تاریخ اسلام است. سابقه تاریخ‌نگاری در اسلام همزاد نخستین تدوین‌ها در سده نخست است. تدوین متون تاریخی حتا بر تدوین متون دانش‌های دیگری چون فقه و تفسیر نیز پیشی گرفته است. حوادث بحران‌زای دوره نبوی و دوره‌ خلفای راشدین و نیز دوره‌های پس از آن انگیزه …

جامعه‌شناسی بیابان‌نشینان و شهرنشینان

بخش‌های وسیعی از خاورمیانه بیابان است. خاورمیانه از مهمترین مناطق بیابان‌نشین جهان به شمار می‌رود. این مردم در ساخت و روابط اجتماعی با مردم شهرنشین کاملا متفاوت هستند. تحول فرهنگ بیابان به مجرد سفر به شهر و اقامت در آن صورت نمی‌گیرد؛ بلکه یک پروسه تمدنی است که مدت زمان زیادی را می‌طلبد. چند روز …