گزارشی تاریخی از دیدگاه های اعجاز قرآن
ijaz-quran1این مقاله در شماره ۶۲ مجله مسجد منتشده و از پیوند زیر به صورت فایل پی دی اف قابل دریافت است:
بررسى انتقادى مسأله «تحدّى» در مبحث «اعجاز قرآن»
این مقاله هنوز منتشر نشده و تنها بخشی از آغاز آن در دسترس قرار گرفته است. تحدّى اصطلاحى کلامى به معناى هماورد طلبى در ارتباط با معجزات پیامبران و به ویژه مبحث اعجاز قرآن؛ واژه تحدّى به معناى منازعه و مغالبه در اصطلاح کلامى به درخواست هماوردى از سوى آورنده معجزه به منظور اثبات عجز [...]
بررسی انتقادی ایده تفسیر قرآن به قرآن
این مقاله در خردنامه همشهری ویژه نامه سالروز رحلت علامه طباطبایی در سال ۱۳۸۴ منتشر شده است. تفسیرالمیزان بدون شک شاخص ترین اثر تفسیری شیعه در چند سده اخیر است. این تفسیر بر مبنای نظریه تفسیر قرآن به قرآن شکل گرفته و در عین حال روش های دیگر تفسیری از تفسیر روایی، کلامی، فلسفی، عرفانی، [...]
درآمدی بر جریان اصحاب اختیار در قرائات
این مقاله هنوز منتشر نشده و تنها بخشی از آغاز آن در دسترس قرار گرفته است. زمینه فرهنگی و وضعیت زبانی شبه جزیره در جایگاه مهد نزول قرآن، مهمترین عامل در پیدایش دانش قرائات و تحولات جاری در تاریخ آن به شمار میرود. جریان اصحاب اختیار در بستر دانش قرائات با تلاش جهت تاسیس ابزارها [...]
مفهوم و کارکرد گفتمان قرآنی در مقایسه با دانشهای تفسیری
این مقاله هنوز منتشر نشده و تنها چکیده آن در دسترس قرار گرفته است. در این نوشتار در صدد بررسی رویکرد ویژه قرآن در طرح مفاهیم دینی و مقایسه آن با رویکرد مجموعه دانشهای تفسیری در سنت اسلامی بوده و در پی شناخت انتظارات مورد نظر خداوند از مکالمه با بشر و کارکرد ویژه این [...]
بررسی اندیشه تسامح در قرآن کریم
این مقاله هنوز منتشر نشده و تنها بخشی از آغاز مقاله در دسترس قرار گرفته است. واژه تساهل به معنای برخورد به آسانی و نرمی بین افراد و با همدیگر آسان گرفتن است و تسامح نیز از ریشه «سماحه» به معنای جوانمردی که مفهوم آسان گرفتن و اغماض و چشم پوشی و نرمی و ملایمت [...]
قرآن و علوم ادبی
این مقاله هنوز منتشر نشده و تنها چکیده آن در دسترس قرار گرفته است. بلاغت قرآن از مهمترین ویژگیهای قرآن کریم و زمینهای میانرشتهای در مطالعات قرآنی و ادبی به شمار میرود. قرآن خود را “کتاب مبین” که زبانش عربی است، معرفی میکند. منظور از این تعبیر، اشاره به ویژگی فصاحت در قرآن دانسته شده [...]
نقد و بررسی دیدگاه اعجاز بیانی در نقش چارچوب کلامی زبانشناسی کلاسیک عربی
این مقاله هنوز منتشر نشده و تنها چکیده آن در دسترس قرار گرفته است. هویت تاریخی زبان عربی در تعامل تنگاتنگ با متن مقدس قرآن بوده و عمده تغییر و تحولات آن به نحوی تحت تاثیر این متن و یا در ارتباط با آن شکل گرفته است. در این میان دیدگاه اعجاز بیانی با سابقه [...]
تأملاتى در نسبت هرمنوتیک و تفسیر
این مقاله در مجله رواق اندیشه، شماره ۱۴، بهمن ۱۳۸۱ و نیز گلستان قرآن، سال ۱۳۸۱ منتشر شده است. پدیده تفسیر را نمىتوان داراى آغازى مشخص در تاریخ بشر دانست. انسان همواره در برابر پدیدههاى مختلف هستى، واکنشى ذهنى از خود نشان داده است که بر آن، نام فهم نهاده و بیان و توضیح آن [...]
قرآن و شعر
این مقاله هنوز منتشر نشده و تنها چکیده آن در دسترس قرار گرفته است. چکیده: شباهتهای آیات قرآن با سبک شعری، این زمینه را برای کافران فراهم آورده بود که قرآن را شعر و پیامبر را شاعر بشمارند. قرآن در آیاتی چند این اتهام را از خود و پیامبر دفع نموه و نه خود را [...]
دراسة مقارنة فی نظریه فهم النص القرآنی عند محمد باقر الصدر و مرتضی مطهری
این مقاله به همایش دیدگاه های تفسیری شهید مطهری در سال ۱۳۸۶ ارائه شده است. الخلاصة یعتبر محمد باقر الصدر و مرتضی المطهری من أهم رواد الاتجاه التفسیری الحدیث عند الشیعة فی العصر الحاضر، وقد حاول کلیهما تقدیم منهجیة محددة وواضحة المعالم لفهم القرآن حسب معاییر علمیة وبناء علی نظامهم الفکری. ولکن هناک بعض الفوارق [...]
بررسی سنت استدراج در قرآن و میراث تفسیری
این مقاله در مجله «مطالعات قرآن و حدیث» دانشگاه امام صادق (ع) شماره نخست سال ۱۳۸۶ منتشر شده است. چکیده قرآن کریم در نقل سرگذشت فردی انسان و نیز اقوام و تمدنهای گذشته از حوادثی یاد میکند که به مثابه قوانینی کلی در صورت فراهم آمدن زمینههایش هر زمان قابل تکرار هستند. یکی از این [...]
درآمدی بر کاربردهای زبانشناسی در مطالعات قرآنی
چکیده زبانشناسی دانشی نسبتا نوپاست که به تدریج شاخههای مستقلی از آن پدید آمد و با سرعت فراوان گسترش یافت و کاربردهای فراوانی در علوم مختلف انسانی یافت. زبانشناسی و شاخههای آن کاربردهای متنوع و فراوانی در حوزه مطالعات قرآنی دارد. در این مقاله در صدد معرفی اجمالی دانش زبانشناسی و شاخههای آن و مهمترین [...]
بررسی تاریخی آیه مباهله و بازتابهای آن
چکیده آیه مباهله از جنجالیترین آیات قرآن کریم است. سنت مباهله از دیرباز در بین اقوام سامی رواج داشته و در کتابهای مقدس دیگر به جز قرآن نیز به مواردی از آن اشاره شده است. مباهله مذکور در قرآن به ماجرای گفتگو و مناظره مسیحیان نجران با پیامبر اختصاص دارد که در سرانجام آن به [...]
بررسی و تحلیل انتقادی آثار قرآنی آیتالله معرفت
بررسی و تحلیل انتقادی آثار قرآنی آیتالله معرفت محمد هادی معرفت از روحانیان پرکار ایرانی در حوزه علوم قرآنی است. او از نخستین دانشمندان شیعی است که به طور مستقل و در سطحی گسترده به مطالعات قرآنی روی آورده و انبوهی از آثار علمی را در این زمینه عرضه کرده است. تفاوت مهم معرفت با [...]