قاعده امتناع اجتماع مثلین در فلسفه اسلامی درباره مثلیت در هستی بحث می‌کند. تاریخچه این قاعده را مى‏توان از جهت ارتباط با بحث اعاده معدوم همزمان با آن و مربوط به شبهات معاد جسمانى دانست ولى از جهت ارتباط با مباحث اصلى فلسفى همچون تشخص و هویت و وحدت و جزئیّت وجود مى‏توان ریشه‏هاى آن [...]

نشریه مسجد، شماره ۶۴، مهر و آبان ۱۳۸۱ و نیز رواق اندیشه، ش۱۲، آذر ۱۳۸۱ وحی به معنای راه ارتباطی انسان به حقیقت غایی، به نحوی در همه ادیان و آیینهای مذهبی نمود دارد، و اساسا پایه و زیر بنای هر گونه نگاه قدسی به جهان ماورایی به شمار می رود. از این رو، می [...]

فصلنامه طلوع، شماره ۱۳- ۱۴، تابستان ۱۳۸۴ امکان تحقق یک پدیده به دو وجود که در اصطلاح اعاده معدوم نامیده می‌شود از مباحث مهم و جنجال برانگیز کلام، فلسفه و عرفان اسلامی است. متکلمان در ارتباط با معاد جسمانی و فیلسوفان در راستای بیان احکام وجود و عارفان در ارتباط با ظهور و تجلی الهی [...]

این مقاله در مجموعه مقالات «سرچشمه حکمت: جستارهایی در باب عقل» انتشارات نبأ سال ۱۳۸۸ منتشر شده است از نخستین دوره‏هاى ظهور اسلام شاهد برخى رویکردهاى عقلانى به دین و مذهب هستیم که به طور طبیعى در چالش با فضای موجود، نزاع‏هاى مستمر فکرى، مذهبى و حتى گاه سیاسى و نظامى آفریده است. مجادلات کلامی [...]

در تاریخ ادیان به مجموعه دیدگاههای مبتنی بر فرض دو پایه برای وجود، دوگانه‌پرستی (۱) گفته می‌شود (۲) که در اصطلاح منابع فرق و مذاهب به ثنویت موسوم است (۳). این واژه مصدری جعلی است که از ثنوی به معنای منسوب به “اثنین” اشتقاق یافته است (۴). دوگانه‌پرستی، نوعی آموزه معرفتی و جهان‌شناختی است که [...]

فلسفه اسلامی با موضوع قرار دادن وجود، بحث از عدم و أحکام آن را إستطرادى شمرده است؛ با این حال مجموعه مباحث قابل توجهی در ارتباط با نیستی و احکام آن در فلسفه اسلامی به چشم می‌خورد که گاه با ارجاع به وجودشناسی مجوز ورود به مباحث فلسفی یافته و یا آن که فیلسوفان در [...]