نیمه شبی بود که با صدای پیام کوتاه دوست گرانقدری از خواب جستم: به هر تار جانم صد آواز هست دریغا که دستی به مضراب نیست چو رؤیا به حسرت گذاشتم که شب فرو خفت و با کس سر خواب نیست! آن چنان شیدای این دو بیت شدم که بلافاصله از بستر برخاسته، در شبکه [...]

اندیشه مرگ خواسته یا ناخواسته همراه ما در زندگی است. دو گانه مرگ و زندگی آن چنان هم که تصور می‌کنیم، جدای از هم نیستند. حوادث فراوانی است که ما را به یاد مرگ می‌افکند. از حوادث ساده‌ای چون مرگ خویشاوندان و دوستان و اطرافیان تا رنج دشوار زیستن که آرزوی مرگ را در ما [...]

در این روزنوشتم فقط می‌خواهم شعر نابی از ابراهیم ناجی را همراه با اجرای فوق توصیف ام کلثوم از نو بسرایم و آن را از نو به فارسی بازخوانی کنم: الاطلال یا فؤادی لا تسل أین الهوى کان صرحاً من خیالٍ فهوى اسقنی واشرب على أطلاله وارو عنی طالما الدمع روى کیف ذاک الحب أمسى [...]

دیشب گزارشی خبری از شهر تبسه در الجزایر، مرا به شدت به اندیشه واداشت و پس از مدت‌ها دوباره مرا به نوشتن واداشت. شاعر عرب نسبتا معروفی به نام «عادل صیاد» در اقدامی بی‌سابقه، مرگ شعر خود را اعلام کرده و در اقدامی سمبلیک همه دیوان‌های شعر منتشر شده و مخطوطات شعری خود را در تابوتی در گورستان خانوادگی‌شان به خاک سپرد و بر سنگ یادبود آن چنین نگاشت: «هذا ضریح شعر صیاد عادل». همچنین مجموعه‌ای از نویسندگان و ادیبان و خبرنگاران برای شرکت در این مراسم دعوت شده بودند.

بیش از یک ماه از مرگ دکتر جعفر شهیدی می‌گذرد. به مجرد شنیدن خبر، این روزنوشت به یادم آمد؛ اما فرصت نوشتن آن پیش نیامد. نوع نگاه ما به تاریخ و توسعه‌نیافتگی آن از عوامل عقب‌ماندگی جوامع ما است. تاریخ تا چند دهه پییش در ایران از زمره علوم به شمار نمی‌رفت و تنها به [...]

عنوان این روزنوشت نام قطعه شعری از «سزاری پاویزی Cesare Pavese» شاعر معروف ایتالیایی است که «جُمانة حَدّاد» شاعر و ادیب معروف لبنانی آن را عنوان آخرین کتاب خود نهاده است: «سیجیء الموت و تکون له عیناک». درباره این کتاب نمی‌توان بیش از این سخن گفت؛ تنها باید آن را خواند و فقط خواند. اما [...]

سالیانی بود که چنین برفی ندیده بودم. برف سنگین و پیاپی پس از سالیانی دراز خیابانها و خانه‌ها و همه شهر را پوشانید. از کودکی برف را بسیار دوست داشتم؛ زیرا با آمدنش مدارس بسته می‌شد و بازی‌های بچه‌گانه فزونی و تنوع می‌یافت. لیکن سالیان زیادی از من گذشته و دیگر نه تعطیلی کار و [...]

رنج را آدمی از نخستین لحظه آفرینش درک می‌کند و این نخستین چیزی است که با تمام وجود آن را احساس و تجربه می‌کند و پس از آن است که خوردن و آشامیدن و دیدن و شنیدن را می‌آموزد و تازه پس از مدتی از تجربه زندگی عادت می‌کند که رنج را کم کم به [...]

این ترم برای برای نخستین بار درس تاریخ اجتماعی شیعه را تدریس می‌کنم و این فرصت را یافتم که بسیاری از دغدغه‌های مطالعاتی و پژوهشی خودم را با دانشجویانم در جریان بگذارم. دانشجویان نسبتا فعال و علاقه‌مند و تیزبینی در این کلاس حاضر می‌شوند و مرا به شوق وامی‌دارند که بیشتر در این زمینه که از دیرباز به آن علاقه‌مند بودم مطالعه و اندیشه کنم.

دیروز مسیحیان در سرتاسر جهان سالروز ولادت عیسی مسیح را جشن گرفتند. شاید هیچ کس نباشد که نداند عیسی مسیح پیامبر مسلمانان نیز هست و آنان او را در عرض پیامبر اسلام در زمره پیامبران اولوالعزم می‌شمارند. اما کمتر از خود پرسیده‌ایم که چرا مسلمانان نسبت به جشن میلاد مسیح تا این اندازه بی‌تفاوت هستند؛ [...]

هفته گذشته در شب آخر کنفرانس آموزش عالی در عراق جشنی به افتخار مهمانان کنفرانس برگزار شد. هنرمندان چندی در این جشن برنامه‌های جذابی ارایه کردند. در خلال این جشن به نکات تامل‌برانگیز فراوانی برخوردم که هر یک اندیشه‌هایی را به خاطرم آورد. در آغاز جشن برخی از همکارانم خداحافظی کردند و به هتل برگشتند. [...]

کنفرانس در روز سه‌شنبه با سخنرانی نسبتا طولانی و مفصل مسعود بارزانی آغاز شد. بعد از ظهر سه‌شنبه جلسات کنفرانس در چهار تالار مستقل شروع به کار کردند. جلسات کنفرانس در مجموعه تالارهای ماموستا سعد برگزار می‌شد. حاضران مقالات خود را به یکی از سه زبان عربی، انگلیسی و کردی ارایه می‌کردند. کارگاه‌های نسبتا مفیدی [...]

هفته جاری همایشی بین‌المللی با عنوان «آموزش عالی در عراق» در اربیل کردستان عراق برگزار می‌شود. فردا صبح عازم اربیل هستم و مقاله‌ای با عنوان «تجدید الدراسات الاسلامیه: الرؤیة – المقاربة – المنهج» را در همایش ارایه خواهم داد که از این لینک قابل دریافت است. در این مقاله از بحران معرفت‌شناختی و روش‌شناختی مطالعات [...]

هر روز بارها در برابر آیینه می‌ایستم و خود را تماشا می‌کنم. این چهره را کاملا به خاطر دارم و با آن خو گرفته‌ام و ممکن نیست آن را فراموش کنم و حتا در خواب هم خود را در همین چهره می‌بینم. آیا من همین چهره هستم که می‌بینم؟ چهره من پیش از این متفاوت [...]

تا کنون چقدر به موضوع مرگ به طور جدی اندیشیه‌اید؟ آیا این گونه نیست که معمولا تنها هنگام حضور در گورستان و یا مجلس ختم و امثال آن است که ناخواسته به یاد مرگ می‌افتیم و در اثر آن افسرده حال شده و سعی می‌کنیم در اسرع وقت از آن حالت رهایی یابیم و فرار [...]