سفارت ژاپن در بیروت، همایش یادبودی برای توشیهیکو ایزوتسو برگزار کرد که خوشبختانه فرصت شرکت در آن را یافتم. ایزوتسو به جهت تنوع کارهای مطالعاتی اش نمی توان در یک عنوان وصف کرد. وی زبانشناس برجسته ای است که با بکارگیری شیوه وایسگربر در قرآن، مطالعات زبانشناختی مهمی در خصوص این کتاب مقدس ارائه کرد. [...]

با این که چندمین باری است که به این شهر پا می گذارم، اما شب گذشته نیز بسان بارهای قبل مسحور این شهر گشتم. بیروت با همه کوچکی‌اش همه خاورمیانه کهن و نو را در خود خلاصه کرده است و از این جهت است که هیچ وقت در آن احساس تکرار و ملال نمی‌کنی و [...]

عنوان این روزنوشتم را از وایسگربر که بنیانگذار مدرسه زبان‌مردم‌شناسی (Anthrolinguistic) برگرفتم. وی و پیروانش از جمله توشیهیکو ایزوتسو بر این باورند که هر زبانی بر پایه نگرشی کلی به جهان و انسان شکل گرفته که فهم ژرف آن بدون نظر از زاویه این جهان‌بینی مشخص امکان‌پذیر نیست. بررسی این موضوع آن هم در مقایسه‌ای [...]

باری دوستی گفت که روح تو سامی گشته و از فرهنگ آریایی دور گشته است. مدت‌ها پیش از این نیز به یاد دارم که استاد ارجمندم آقای دکتر آذرنوش پس از خواندن بخشی از رساله‌ام با خنده زیبا و بیان شیرین همیشگی‌اش فرمود که تو فارسی را هم به سامی می‌نویسی! نمی‌دانم! گویا هویت چهل [...]

این را به عربی بخوانید! آری انتظار آیینه‌ای است که مرگ را در ساحت زندگی باز می‌تاباند! گاه من اگزیستانس تو به هنگام خروج آن چنان راه را بر تو تنگ می‌کند و ناگزیر می‌شوی که تنها از دریچه‌ای واحد برون آیی و این دریچه گاه تنها موسیقی یا سرودن شعر یا کشیدن نقاشی و [...]

پیش از این در روزنوشتی با عنوان «من کیستم» یکی از اشعار زیبای نازک الملائکه را به فارسی برگردان کرده بودم. در این نوشته معروفترین شعر وی با عنوان «الکولیرا» به معنای وبا را برگردان کرده ام که از شاهکارهای شعر معاصر عرب به شمار می رود. نازک الملائکه در کنار بدر شاکر السیاب مبدعان [...]

این عنوان را از فصلی از کتاب «زکی نجیب محمود» فیلسوف معروف معاصر مصری برگرفته‌ام. عنوان کتاب «قصة عقل» و فصل نخست آن «عقل یلتمس الطریق» است. او در این فصل با نگاهی فلسفی به شرح حال سیر رشد علمی خود از کودکی تا زمان نگارش کتاب پرداخته است. او در جستجوی پیدایش نخستین دیدگاه‌های [...]

امروز با دوست گرانقدر و شاعر و ادبیات‌دانی گفتگو می‌کردم و به مناسبت یاد موضوعی در شعر و ادبیات افتادم: نقش چشمان در اشعار و ناخواسته دو شعر فارسی و عربی هم‌زمان به خاطرم آمد. همان دم هر دو شعر را به زبان دیگر برگردان کرده و به دوستی که سبب این التفات بود، هدیه [...]

چند شب پیش دوستی در جلسه ای سخن از ابن خلدون به میان آورد و به مناسبت یاد پایان نامه ارزشمند محمود اسماعیل با عنوان «نهایة اسطورة: نظریات ابن خلدون مقتبسة من اخوان الصفا» افتادم و گزارشی کوتاه از این کتاب را برایش نقل کردم. امشب که آن دوست عزیز نسخه‌ای از کتاب را از [...]

جرج جرداق را همه می‌شناسند! نویسنده عرب مسیحی که کتاب معروف «الامام علی: صوت العدالة الانسانیة» از اوست و با عنوان «امام علی (ع) صدای عدالت انسانی» به فارسی برگردان شده است. اهمیت این کتاب در گزارشی است که یک مسیحی از منظر یک انسان و نه یک مسلمان از سیره و منش امام علی [...]

چند روزی پیش از دهه محرم، کارگاهی با عنوان «جریان‌شناسی عاشورا» در جمع روحانیان مستقر سراسر کشور سازمان تبلیغات اسلامی داشتم که در آن سعی کردم در یک بخش پیش‌زمینه‌های اجتماعی جریان عاشورا را واکاوی کنم و محورهای تحلیل این واقعه را در اختیار مخاطبان نهم و در بخش دوم در جستجوی رهیافت‌های مطالعاتی درباره [...]

دو گانه جفا و وفا مقوله‌ای آشنا در شعر و ادبیات به ویژه نوع شرقی آن است. معشوقی که سنگدلانه عاشق بینوا را انکار کرده و نادیده می‌گیرد و عاشق در دام افتاده‌ای که جز وفا گریزی فرا روی خود نمی‌بیند. این احساس در نهایت دردناک، شاهکارهای فراوانی در شعر عربی و فارسی آفریده است. [...]

امشب دوست گرانقدری به همراه دوست دیگری که بخت آشنایی با او را یافتم، به دفتر کارم آمده و به مناسبت درباره نگرش تاریخی در فهم و تفسیر قرآن گفتگو کردیم. این موضوع از سالیان پیش جزو دغدغه‌های ذهنی‌ام بوده و بسیار درباره آن اندیشیده و با دانشجویانم فراوان درباره آن کاوش و تامل کرده [...]

این نوشته را چند سال پیش در همین جا منتشر کرده بودم و بعدها در اثر اختلالی فنی در سایت، پاک شده بود. امشب در جستجوی شعر نابی بودم که ناگاه نازک الملائکه شاعر معروف عرب با همه تاملات ژرفناک اشعارش درباره انسان و هویت ناشناخته او فرارویم ظاهر گشت. شعر «أنا» از شاهکارهای فوق [...]

تا کنون درباره فراق زیاد شنیده‌ایم و خوانده‌ایم! شعر و ادبیات و موسیقی و هنرهای تجسمی سرشار از مفاهیم برآمده از حرمان فراق است و این حوزه معنایی همواره غنای سرشاری به ادبیات و هنر بخشیده است. شگفت آن که روانشناسان به این پدیده به عنوان نوعی بیماری نگاه می‌کنند و از طریق درمان‌های بالینی [...]