بررسى انتقادى مسأله «تحدّى» در مبحث «اعجاز قرآن»

این مقاله هنوز منتشر نشده و تنها بخشی از آغاز آن در دسترس قرار گرفته است.

تحدّى اصطلاحى كلامى به معناى هماورد طلبى در ارتباط با معجزات پيامبران و به ويژه مبحث اعجاز قرآن؛ واژه تحدّى به معناى منازعه و مغالبه در اصطلاح كلامى به درخواست هماوردى از سوى آورنده معجزه به منظور اثبات عجز مخالفان تعريف شده است. مفهوم تحدّى در قالب اين ديدگاه كلامى طرح مى‏شود كه نبوت مدعيان پيامبرى تنها از طريق انجام خرق عادتى از سوى آنان و عجز ديگران از آوردن مانند آن قابل اثبات است. در تلقى كلام اسلامى از اعجاز – بر خلاف الهيات مسيحى – از تحدّى به عنوان شرط لازم تحقق معجزه ياد مى‏شود؛ گرچه ابن حزم در اظهار نظرى احتمالاً منحصر به فرد با اشتراط تحدى در صحت تحقق اعجاز به شدت مخالفت كرده و لازمه آن را بطلان بسيارى از معجزات پيامبر اسلام كه فاقد ويژگى تحدى بوده‏اند، مى‏داند. اين ويژگى اختصاصى معجزه در كلام اسلامى تا اندازه زيادى ناشى از اين عادت فرهنگى عرب است كه در هنگام مبارزه، خطابه و شعرسرايى با دعوت دشمن خويش به هماوردى در صدد اثبات قدرت و توانايى ويژه خود برمى‏آمدند. خداوند نيز در قرآن از اين ابزار فرهنگى براى اثبات حقانيت قرآن بهره جسته است.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *