پیامبر، قرآن و ادبیات جاهلی: نگاهی تاریخی به بسترها و چالش‌های تبلیغ قرآن در جامعه عرب قبل از اسلام

این مقاله در همایش بین المللی پیامبر اعظم (ص) در سال 1384 دانشگاه اصفهان عرضه شده است.
چکیده
جامعه عرب قبل از اسلام دارای فرهنگ شفاهی نسبتا غنی بود و تولیدات ادبی گوناگونی داشت. با این حال برای نخستین بار با متنی مکتوب به شیوه متداول نزد گروه‌های دینی موسوم به اهل‌کتاب مانند: یهودیان و مسیحیان مواجه می‌شد. قرآن به مثابه متن مقدس این پیامبر در فضای تاریخی خود به طور طبیعی در هر دو بعد ساختاری و محتوایی در تعامل با ادبیات جاهلی و میراث دینی قبل از اسلام در شبه جزیره بوده و از سوی دیگر اصرار بر آن داشته که خود را متنی متفاوت و جدای از ادبیات متداول بشمارد. اسلوب‌های مشترک زبان عربی قبل از اسلام و متن مقدس قرآن هرگز به این معنا نیست که متن جدید نوشته‌ای متداول و معمولی برای مردم عرب به شمار می‌رفت. متن قرآنی علی رغم استفاده فراوان از اسالیب و سبک‌های متداول زبان عربی، تدوینی نو و ابداعی به خود گرفته و شاهکاری ادبی به شمار می‌رفت. سردرگمى مخالفان پيامبر در ايراد اتهام به وی با بکارگیری تعابیر متفاوتی مانند: سحر، جنون، شاعری، كهانت و… نشانگر این تفاوت گوهری و ساختاری است. در این مقاله سعی شده چالش‌های فراروی پیامبر در تبلیغ چنین متنی معرفی و بررسی شده و راهکارهای ایشان در واگشایی این چالش‌ها تبیین گردد.
کلیدواژه‌ها: قرآن – زبان عربی – شعر – سجع – کهانت – قصه – مثل – خطابه – اساطیر– ادبیات جاهلی
متن کامل مقاله را از این جا بارگیری کنید:
payambar-adabiat-jaheli1

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *